Święto Wprowadzenia Bogurodzicy do świątyni

Święto Wprowadzenia Bogurodzicy do świątyni

2025-12-04 Michał Diemianiuk Comments Off

Wprowadzenie Bogurodzicy do świątyni jest nieruchomym świętem z grona Dwunastu, obchodzonym 21 listopada/4 grudnia. Jest to w pewnym sensie kontynuacja święta Narodzenia Matki Bożej.

To wydarzenie nie jest opisane w Ewangeliach, jest znane z Tradycji Świętej i z apokryfów. Według nich, gdy Maria ukończyła trzy lata, jej rodzice – Joachim i Anna – postanowili poświęcić ją Bogu, zgodnie z wcześniejszą obietnicą. Udali się do Jerozolimy, aby oddać ją na wychowanie do świątyni. Tam oczekiwali ich krewni i znajomi, oraz rówieśnice Marii z zapalonymi świecami. Trzyletnia Maria sama weszła po stopniach świątyni prosto w objęcia arcykapłana Zachariasza, ojca Jana Chrzciciela, który kierowany znakiem Bożym wprowadził ją do Świętego Świętych, najważniejszego miejsca świątyni, gdzie mógł wchodzić tylko arcykapłan, i to raz w roku. Rodzice Marii powrócili do domu, a ona sama przebywała w świątyni na pracy i modlitwie, wzrastając w wierze i mądrości.

Święto uformowało się stosunkowo późno. Wspominają o nim św. Grzegorz bp Nyssy (IV w.), Hieronim ze Strydonu (IV-V w.), patriarchowie Herman (VII-VIII w,) i Tarazjusz (VIII w.). Można je też powiązać z cesarzem Justynianem (527-565), który na gruzach świątyni jerozolimskiej wybudował świątynię ku czci Bogurodzicy. Hymny liturgiczne tego święta tworzyli między innymi święci: Jerzy abp Nikomedii (IX w.), Józef Hymnograf (IX w.), Bazyli abp Cezarei Kapadockiej (X w.). Święto powszechnie czczono dopiero od IX wieku, pojawia się w Typikonie Wielkiej Cerkwi w X wieku.

Ikonografia święta ukazuje procesję zmierzającą do świątyni jerozolimskiej, symbolicznie przedstawionej jako cyborium wsparte na czterech cienkich filarach. W otwartych drzwiach wejściowych stoi pochylony do przodu arcykapłan Zachariasz, odziany w tradycyjne szaty arcykapłana, z dłońmi wyciągniętymi w kierunku Bogurodzicy. Maria zwykle stoi na stopniach, dłonie ma wyciągnięte w kierunku Zachariasza. Za nią znajdują się jej rodzice i młode niewiasty z zapalonymi świecami. Wiele ikon ma też jeszcze jeden charakterystyczny element. Matka Boża jest na nich przedstawiona także w górze ikony, zasiadająca w miejscu ołtarza i wyciągająca dłoń do lecącego do niej anioła. Według tradycji, Bogurodzica była karmiona w świątyni przez aniołów. Ma to też symbolikę eucharystyczną, ukazaną przez rozmiary chleba niesionego przez anioła i znak krzyża na nim.

W przeddzień święta sprawuje się całonocne czuwanie z czytaniem lekcji ze Starego Testamentu oraz z litiją, w trakcie której błogosławi się chleby, pszenicę, wino i olej. W pierwszej paremii jest opis urządzenia Świętego Przybytku przez Mojżesza, drugie czytanie opowiada o przeniesieniu Arki Przymierza do świątyni Salomona, zaś trzecia lekcja opisuje świątynię z wizji proroka Ezechiela. Świątynia starotestamentowa, jako miejsce spotkania Boga i ludzi, jest swego rodzaju praobrazem Bogurodzicy. W trakcie jutrzni i Liturgii, czytania z Ewangelii i Apostoła są takie same, jak na święto Narodzenia Matki Bożej. Święto ma 1 dzień przedświąteczny i 4 poświąteczne, dodatkowo od tego święta śpiewa się katawasję „Christos rażdajestia – sławitie, Christos s niebies – sriaszczitie”, wskazując na to, że zbliża się wielkie święto Narodzenia Chrystusa.