Dzisiaj Cerkiew wspomina pamięć współczesnego świętego, męczennika archimandryty Grzegorza Peradze – świętego Polski i Gruzji; teologa i naukowca, intelektualisty i poligloty, męczennika obozu Auschwitz.

Święty Grzegorz urodził się w 1899 roku w rodzinie kapłana. Jego ojciec, proboszcz parafii w rodzinnej miejscowości Bakurciche w prowincji Kaheti, zmarł gdy Grzegorz miał 6 lat, wówczas matka z rodziną przeniosła się do Tbilisi. Wychowaniem zajęła się matka wraz z bratem ojca, również duchownym.

Grzegorz Peradze pisał, że istotny wpływ na jego losy miała tradycja rodzinna, mówiąca o powołaniu jednego z przodków do kapłaństwa. W 1918 roku ukończył seminarium jako najlepszy absolwent, po czym rozpoczął studia filologiczne na uniwersytecie w Tbilisi, gdyż wybuch rewolucji i niepodległość Gruzji zmieniły jego życiowe plany. W 1921 roku sobór Gruzińskiej Cerkwi wysłał go na studia teologiczne do Berlina, w 1925 roku przeniósł się na uniwersytet w Bonn. W 1926 roku otrzymał stopień doktora. W 1929 roku współtworzył gruzińską parafię w Paryżu, w 1931 roku złożył śluby zakonne i przyjął święcenia kapłańskie.

O. Grzegorz Peradze marzył o tym, żeby być wykładowcą w szkole teologicznej. Pragnienie urzeczywistniło się w 1933 r., gdy metropolita Dionizy (Waledyński) zaprosił go do Warszawy, proponując mu stanowisko zastępcy profesora patrologii i zastępcy kierownika seminarium patrystycznego w Studium Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Warszawskiego. Pomimo starań metropolity Dionizego nie przyznano mu tytułu profesora nadzwyczajnego. Święty Grzegorz pracował jednak z pełnym oddaniem dla dobra Polskiej Cerkwi. Odbył też szereg podróży naukowych

Po wybuchu wojny nie skorzystał z możliwości ewakuacji z oblężonej Warszawy. W 1942 został aresztowany przez Gestapo (bezpośrednim powodem była prowokacja i donos) i osadzony na Pawiaku, po czym w listopadzie tego roku zesłany do obozu koncentracyjnego Auschwitz. Zginął tam 6 grudnia, według relacji dwóch byłych więźniów dobrowolnie oddał życie za współwięźniów.

Po zakończeniu wojny Gruzińska Cerkiew rozpoczęła proces kanonizacyjny i badania nad życiem i spuścizną Grzegorza Peradze. Kanonizację ogłoszono 19 września 1995 na soborze lokalnym Cerkwi Gruzińskiej. W Polsce w 2005 r. powstała kaplica pod wezwaniem św. męczennika Grzegorza Archimandryty (Warszawa, ul. Lelechowska 5), a w 2009 r. rozpoczęto budowę cerkwi pod jego wezwaniem w Białymstoku (przy ul. Milowej).

O. Peradze odegrał ważną rolę nie tylko w historii nauki polskiej, ale także światowej. Przede wszystkim jednak o. Grzegorz wypełnił przykazanie Chrystusa: „Nikt nie ma większej miłości niż ten, kto życie swoje odda za swoich przyjaciół”.

* * *

Na zdjęciu fresk świętego w naszej cerkwi, znajduje się pod prawym (południowym) balkonem, nad jednymi z bocznych drzwi.